صفحه اصلی :: حقوق و وظایف شهروندی

حقوق و وظایف شهروندی؛ سخن آغازین

بسم الله الرحمن الرحیم

در این نوشتار سعی ما بر این است تا به بررسی خاستگاه شکل گیری شهروندی ، تعریف شهروند و انواع حقوق شهروندی از منظر کلان ؛ و در مباحث بعدی این موضوع را در قالب یک شهر (حقوق و وظایف) به شیوه ای مختصر و مفید مورد کنکاش قرار دهیم .

خاستگاه شهروندی :

اساسا مفهوم شهروند در طول تاریخ از طریق مبارزاتی که یا قدرت حاکمان را محدود می کرده ( نمونه بارز آن انقلاب مشروطه 1285 ) و یا عملا آن را سرنگون می ساخت ( انقلاب اسلامی بهمن 57 ) معنا پیدا کرد .   

تعریف شهروند :

شهروند فردی است در رابطه با یک دولت که از سویی برخوردار از حقوق ( مدنی ، سیاسی ، اجتماعی ) و از سوی دیگر در برابر دولت تکالیفی به عهده دارد ، این رابطه را شهروندی می گویند . البته لازم به ذکر است چگونگی رابطه  شهروندی ( حقوق فرد و تکالیف او در برابر دولت ) را قانون اساسی  مشخص می کند .

انواع حقوق شهروند :

- حقوق مدنی : به حقوق فرد در قانون اطلاق می شود مانند حق حیات ، حق مالکیت ، حق دادرسی و ...

- حقوق سیاسی : مانند حق رای ، حق داشتن شغل و ...

- حقوق اجتماعی : این حقوق به حق طبیعی هر فرد برای بهره مند شدن از یک حداقل استاندارد رفاه اقتصادی و امنیت مربوط می شود .

نکته : شهروند اساسا به معنای ملیت نیست چرا که ملیت معنایی وسیعتر دارد ؛ همچنین شهروند به معنای اقامت دایمی و مقیم نیست ، چه بسا کسی شهروند کشوری است بی آنکه در آن کشور اقامت داشته باشد .

نگارش : منصور شاهمرادیان

 



22 بهمن 92